
گناه
گناه به معنی خلاف است، و در اسلام هر گونه کاری که بر خلاف فرمان خداوند باشد، گناه است، گناه هر چند کوچک باشد چون نافرمانی خداست، بزرگ است.
رسول اکرم (ص) در سخنی به ابوذر فرمود:
لا تنظر الی صغر الخطیئه و لکن انظر الی من عصیته
«کوچکی گناه را ننگر بلکه آن را بنگر که از چه کسی نا فرمانی می کنی»
واژه های گناه
واژه هایی که در قرآن در مورد گناه آمده، عبارتند از:
1. ذنب 2. معصیت 3. اثم 4. سیّئه 5. جرم 6. حرام 7. خطیئه 8. فسق 9. فساد 10. فجور 11. منکر 12. فاحشه 13. خبط 14. شرّ 15. لمم 16. وزر و ثقل 17. حنث.
اقسام گناه
گناهان بر دو دسته اند، دسته ای که قرآن نام آن را «کبیره» و دسته ای که نام آن را «سیئه» گذاشته است و در جای دیگر از قرآن به جای سیئه تعبیر به لمم(بر وزن قسم به معنی کارهای کوچک و کم اهمیت است. که در سوره نجم آیه 32 آمده است.) شده است در سوره کهف در برابر کبیره «صغیره» را ذکر فرموده است آنجا که می گوید:
... لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا...
«این نامه عمل هیچ گناه کوچک و بزرگی را فروگذار نکرده مگر اینکه به شمار در آورده است.»
قرآن کریم در مورد گناهان کبیره می فرماید:
إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلاً كَرِيمًا
«اگر از گناهان کبیره ای که از آن نهی شده اید، اجتناب کنید، گناهان کوچک شما را می پوشانیم و شما را در جایگاه خوبی وارد می سازیم.»
و در آیه دیگر بزرگترین گناه کبیره را چنین بیان می فرماید:
انّ الله لا یغفر ان یشرک به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاء و من یشرک بالله فقدافتری اثماً عظیماً
«خداوند (هرگز) شرک را نمی بخشد و پایین تر از آن را برای هر کس که بخواهد (شایستگی داشته باشد) می بخشد، و آن کس که برای خدا شریکی قائل گردد، گناه بزرگی مرتکب شده است.»
آیه فوق صریحا اعلام می کند که همه گناهان ممکن است مورد عفو و بخشش واقع شوند ولی شرک به هیچ وجه بخشوده نمی شود، مگر این که از آن دست بردارند و توبه کنند و موحّد شوند.